1944 r.: Powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego

[ Powrót do historii Polski ]

21 lipca 1944 roku z inicjatywy Józefa Stalina powstał marionetkowy, tymczasowy organ władzy wykonawczej w Polsce, czyli Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. PKWN został powołany w Moskwie, zdominowany był przez komunistów polskich i funkcjonował do 31 grudnia 1944roku pod polityczną kontrolą Józefa Stalina. Na powstanie PKWN miało wpływ Centralne Biuro Komunistów Polskich oraz delegacja Krajowej Rady Narodowej, jednak ostateczną decyzję o jego powstaniu, nazwie, statusie i kształcie personalnym podjął Józef Stalin.

Powołanie PKWN stworzyło strukturę polityczną, która z modyfikacjami nienaruszającymi jej podstaw, została zachowana do 1989 roku. Podstawami ustrojowymi były: monopol partii komunistycznej w sferze władzy i podporządkowanie Polski ZSRS. 22 lipca 1944 roku upubliczniono manifest PKWN, który stwierdzał, że jedynym legalnym źródłem władzy w Polsce jest Krajowa Rada Narodowa. Rząd emigracyjny w Londynie określono jako "władzę samozwańczą, władzę nielegalną" a konstytucję z 1935 roku "bezprawną".