Weigl Rudolf

Rudolf WeiglRudolf Weigl – ur. 2 września 1883 r. w Przerowie, zm. 11 sierpnia 1957 r. w Zakopanem, polski biolog, wynalazca pierwszej w świecie skutecznej szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu, prekursor zastosowania owadów, głównie wszy odzieżowej jako zwierzęcia laboratoryjnego do hodowli zarazka tyfusu.

W 1920 roku powołano go na stanowisko profesora biologii ogólnej Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Wraz z grupą współpracowników stworzył w gmachu starego uniwersytetu przy ul. Mikołaja laboratorium badawcze. W czasie II wojny światowej zarówno okupanci sowieccy jak i niemieccy dążyli do przekształcenia laboratorium badawczego w zakład produkcyjny.

Po zamordowaniu przez Niemców grupy 25 profesorów, Rudolf Weigl podjął się prowadzenia  Instytutu Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami na potrzeby armii niemieckiej. Widział w tym możliwość pomocy dla licznej rzeszy pozbawionych pracy profesorów i asystentów. Wymógł na Niemcach prawo do całkowitej decyzji w doborze personelu.

Nie zgodził się podpisać Reichlisty, odpowiadając: „Jako biolog znam zjawisko śmierci i często myślę o śmierci, bo życie stało się takie smutne i beznadziejne. Więc możecie mi zrobić przysługę i mnie zabić, albo musicie mnie akceptować jako polskiego profesora narodowości polskiej.”

Uratował, jak się dziś ocenia, około 5 tysięcy przedstawicieli lwowskiego środowiska naukowego (także żydowskich naukowców), zagrożonej wywozem do Niemiec młodzieży akademickiej i gimnazjalnej, bojowników ruchu oporu. Jego szczepionka nielegalnie trafiała do ludności cywilnej, partyzantów, a także do warszawskiego getta. W 1942 roku był zgłoszony do Nagrody Nobla, jednak poparcia jego kandydatury odmówili Niemcy, rewanżując się za odmowę podpisania Reichlisty  i objęcia katedry w Berlinie.

Przed wkroczeniem wojsk sowieckich do Lwowa w 1944 roku, odmówił ewakuacji do Niemiec i wyjechał do Krościenka nad Dunajcem, gdzie prowadził laboratorium. Werbował do niego okoliczną młodzież w ramach pomocniczego personelu, przez co wielu z nich uratował od łapanek. Po zakończeniu wojny zamieszkał w Krakowie i kontynuował swe badania i wytwarzanie szczepionki najpierw na Uniwersytecie Jagiellońskim, a później na Uniwersytecie w Poznaniu.

Był zwalczany przez komunistyczne władze, które udaremniły przyznanie mu w 1948 roku Nagrody Nobla. Był fałszywie oskarżany o kolaborację z Niemcami. W 2003 roku został pośmiertnie odznaczony przez izraelski instytut Yad Vashem medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *