Jacek Malczewski – Śmierć na etapie

Jacek Malczewski - Śmierć na etapieObraz Jacka MalczewskiegoŚmierć na etapie” został namalowany w 1891 roku. Jest to olej na płótnie o wymiarach 53 cm x 101 cm, znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu. Etap jest określeniem żargonowym dla pomieszczenia lub zbioru pomieszczeń, które w których w Rosji carskiej przetrzymywano zesłańców gnanych na Sybir po każdym dniu podróży pieszo lub kibitkami na tych terenach, gdzie nie sięgała sieć linii kolejowych. Zesłańcy do przejścia mieli nawet 5 tys. kilometrów, co trwało ponad rok.

Były to zazwyczaj pomieszczenia ciasne, zazwyczaj baraki, pozbawione podstawowych wygód, brudne, zarobaczone i przeznaczone wyłącznie na nocleg dla zesłańców i odpoczynek dla ich eskorty. Śmiertelność w czasie takiej podróży sięgała 10% zesłańców. Zapadali oni głównie na tyfus plamisty i inne choroby zakaźnie. Śmierć następowała też z wycieńczenia i głodu.

Etapy istniały jeszcze w początkach istnienia Związku Sowieckiego, ale w okresie późniejszym, wraz z rozwojem sieci kolejowej (budowanej przez skazańców), zostały zastąpione przez więzienia etapowe, gdzie na niewielkiej powierzchni gromadzono i przetrzymywano miesiącami w jeszcze gorszych warunkach tysiące skazanych, a śmiertelność sięgała 30%. Przez etapy przeszły setki tysięcy uczestników polskich zrywów niepodległościowych lat 1792-1905, a także wielu obywateli innych narodowości siłą wcielonych do imperium.

Jacek Malczewski, mimo, że nigdy nie był zesłańcem stworzył najbardziej przenikliwą i wstrząsającą jego wizję Sybiru. ObrazŚmierć na etapie” należy do grupy „reporterskich” obrazów, malowanych na podstawie relacji tych, którzy ze zsyłki wrócili.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *