Kontrym Bolesław

Bolesław Kontrym ps. „Żmudzin” – ur. 27 sierpnia 1898 r. w Zaturcach, zm. 2 stycznia 1953 r. w Warszawie, oficer Policji Państwowej w II Rzeczypospolitej, major Wojska Polskiego, cichociemny, żołnierz AK. W domu rodzinnym był wychowywany w atmosferze patriotycznej i w kulcie walk niepodległościowych. W 1915 roku wstąpił na ochotnika do armii rosyjskiej. W 1918 roku  przeszedł do oddziałów polskich formujących się w Rosji. W październiku 1918 roku  został jednak aresztowany przez bolszewików i wcielony do Armii Czerwonej. Od lutego 1922 roku nawiązał kontakt z attaché wojskowym przy Poselstwie RP, dostarczał mu  informacje o charakterze wywiadowczym. Wobec zagrożenia ze strony sowieckiego kontrwywiadu sfingował własną śmierć i nielegalnie przekroczył granicę z Polską. Po powrocie do Polski w grudniu 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika.

Przez pewien czas służył w Straży Granicznej, gdy ochronę granic przejął Korpus Ochrony Pogranicza przeszedł do Policji Państwowej. Od początku roku 1939 sprawował funkcję kierownika Wydziału Śledczego Komendy Wojewódzkiej PP w Wilnie w stopniu komisarza. Rozpracowywał antypaństwowe organizacje, przede wszystkim komunistyczną agenturę. W czasie kampanii wrześniowej został internowany i osadzony w obozie w Kołatowie pod Kownem. W październiku zbiegł z obozu i dotarł do odtworzonego Wojska Polskiego we Francji. Przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie został zaprzysiężony w kwietniu 1942 roku na rotę Armii Krajowej i przeszedł przeszkolenie cichociemnych. Zrzucono go do kraju w nocy z 1 na 2 września 1942 roku, W końcu września został przydzielony do organizacji sabotażowo-dywersyjnej pod kryptonimem „Wachlarz”.

Walczył w Powstaniu warszawskim, Podczas walk został czterokrotnie ranny, dowodził szturmem na budynek PAST-y. Po kapitulacji oddziałów powstańczych 2 października 1944 przebywał w obozach jenieckich, skąd zbiegł w w końcu kwietnia 1945 roku i przedostał się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Do kraju wrócił 17 maja 1947 roku. Przez cały czas podczas był śledzony przez Informację Wojskową. 13 października 1948 roku został aresztowany i wywieziony pod Warszawę do tajnej willi MBPSpacer” w Miedzeszynie. Przez prawie rok, do 8 września 1949 roku, poddawany był wyrafinowanym torturom. Przeprowadzał je Edmund Kwasek. Po prawie 4-letnim ciężkim śledztwie wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Warszawie został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano prawdopodobnie 2 lub 20 stycznia 1953 roku, pochowany w tajemnicy na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Kwaterze „Łączka”. W 2014 roku zidentyfikowano jego szczątki.

« Powrót do Leksykonu