Eroica (1957)

"Eroica" w reżyserii Andrzeja Munka to polski wojenny film fabularny. Składa się z dwóch 40-minutowych nowel: Scherzo alla polacca oraz Ostinato - lugubre. Historie oparte są na opowiadaniach "Węgrzy" oraz "Ucieczka" Jerzego Stefana Stawińskiego, który jest również autorem scenariusza. Pierwsza część mówi o działaniach Dzidziusia Górkiewicza podczas Powstania warszawskiego, który podejmuje się roli łącznika w mediacji nad połączeniem sił polskich i węgierskiego oddziału zatrzymanego przez Polaków pod Warszawą.

Fabułą ta opowieść nawiązuje do rzeczywistego epizodu z historii. Powstańcy wzięli do niewoli dwóch oficerów współpracującej z Niemcami armii węgierskiej. Węgrzy prowadzili negocjacje z dowództwem sztabu mokotowskiego, obiecując Polakom broń w zamian za gwarancje bezpieczeństwa, gdy wkroczy Armia Czerwona. Negocjacje zakończyły się fiaskiem.

Druga pokazuje polskich oficerów w niemieckim oflagu, którzy kultywują mit legendarnego już uciekiniera z obozu, porucznika Zawistowskiego. Tylko najbardziej wtajemniczeni wiedzą, że cały czas jest on w obozie - ukryty w przewodzie wentylacyjnym. Mimo starań i opieki kolegów bohater umiera - z zimna i samotności. A wszystko po to, by zachować legendę, która podtrzymywała na duchu wszystkich stłoczonych w obozie żołnierzy.

"Eroica" jest uznawana za odpowiedź na mający premierę 8 miesięcy wcześniej "Kanał" Andrzeja Wajdy. Uznawany jest za jedno z czołowych osiągnięć "szkoły polskiej", będące swoistym rozrachunkiem z mitologizowaniem wojennej przeszłości.

Data premiery: 4 stycznia 1958 roku

Czas trwania: 78 minut

Reżyseria: Andrzej Munk

W filmie wystąpili:

Scherzo alla polacca:

Edward Dziewoński - Dzidziuś Górkiewicz
Barbara Połomska - Zosia, żona Dzidziusia
Ignacy Machowski - major "Grzmot"
Leon Niemczyk - Istvan Kolya, oficer węgierski
Kazimierz Opaliński - komendant Mokotowa
Zofia Czerwińska - Lola, telefonistka "Jagódka"
Jerzy Felczyński - oficer węgierski

Ostinato - lugubre:

Kazimierz Rudzki - podporucznik Turek
Henryk Bąk - porucznik Krygier
Mariusz Dmochowski - porucznik Korwin - Makowski
Roman Kłosowski - podporucznik Szpakowski
Bogumił Kobiela - podporucznik Dąbecki
Józef Kostecki - porucznik Żak
Tadeusz Łomnicki - porucznik Zawistowski
Józef Nowak - porucznik Kurzawa
Wojciech Siemion - porucznik Marianek
Ignacy Machowski - major "Grzmot"