Woronicz Jan Paweł

Jan Paweł Woronicz – ur. 28 czerwca 1757 r. w Brodowie pod Ostrogiem, zm. 6 grudnia 1829 r. w Wiedniu, polski biskup rzymskokatolicki, kaznodzieja, wychowanej jezuitów i jezuita do 1772 roku, poeta, mówca, radca stanu Księstwa Warszawskiego, biskup diecezjalny krakowski, arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego. Początkowo uczył się u jezuitów w Ostrogu na Wołyniu, gdzie ujawnił zdolności poetyckie, pisząc pierwsze sielanki. Tam też wstąpił wkrótce do zakonu jezuitów 5 września 1770 roku, gdzie odbył 2-letni nowicjat i roczny kurs retoryki. Jednak wobec kasaty tego zakonu w roku 1773 został ostatecznie wyświęcony na księdza diecezjalnego. Wkrótce potem podjął studia w Akademii Wileńskiej, które zakończył z tytułem doktora obojga praw.

W latach 1783-1784 studiował teologię w seminarium Św. Krzyża w Warszawie. Dnia 3 marca 1784 roku, 3 miesiące przed uzyskaniem święceń kapłańskich został proboszczem w Liwie. Wkrótce potem został też kanonikiem kijowskim. Podczas Sejmu Czteroletniego pracował w komisji do spraw religijnych, pisał mowy biskupom zasiadającym w Senacie Rzeczpospolitej. Od 1794 roku był kanonikiem chełmskim. W czasie Insurekcji kościuszkowskiej był komisarzem Komisji Porządkowej Księstwa Mazowieckiego. Układał odezwy patriotyczne, budzące patriotycznego ducha wśród chłopów. 12 marca 1795 roku objął kanonię warszawską. W listopadzie 1797 roku został kanonikiem wrocławskim. W 1800 roku wycofał się z życia hierarchii kościelnej i osiadł na probostwie w Kazimierzu Dolnym. Tam związał się z rodziną Czartoryskich osiadłą w Puławach.

Napisał poemat „Świątynia Sybilli”, który stanowił formę wierszowanej historii Polski. Porównywał w nim Polaków do poszukujących swojej Ojczyzny Trojańczyków, który uciekali spod murów zburzonej przez Greków Troi. Pisał wiersze, poematy, ody, kazania i dzieła historyczne. W jego utworach naród polski stanowił obrońcę chrześcijańskiego dziedzictwa, a niepodległą Polskę jako „przedmurze chrześcijaństwa”. Po rozbiorach brał udział w pracach założonego pod zaborem pruskim Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk. Pisał m.in. „Rozprawy o pieśniach narodowych”, poświęcone literaturze polskiej. Zachęcał, pomagał i inspirował innych do badań nad przeszłością Słowian.

Gdy powstało Księstwo Warszawskie włączył się w dzieło odbudowy polskiej edukacji. W 1815 roku został biskupem krakowskim i w pałacu biskupim stworzył gabinet historyczny. Składały się na niego rzeźby, obrazy, ryciny, broń, teksty, stroje i naczynia oraz inne dekoracje. Zasiadł też w Senacie. W 1827 roku został arcybiskupem metropolitą warszawskim i prymasem Królestwa Polskiego. 24 maja 1829 roku na Zamku Królewskim w Warszawie przewodniczył uroczystościom koronacyjnym cesarza Mikołaja I, który koronował się sam, prymas Woronicz podał cesarzowi jedynie koronę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *